Snoeien in december

groene snoeischaar

Het weer is nu toch echt omgeslagen en de winter staat voor de deur. De bladverliezende bomen en struiken zijn nu bijna allemaal kaal. De architectuur van de bomen, de takkenstructuur,  wordt nu goed zichtbaar. Dat maakt de winter een geschikte periode voor vormsnoei of stevige verjongingssnoei. 

Vormsnoei ook wel begeleidende snoei is het verwijderen van ‘probleemtakken’. Dit zijn overigens meestal probleemtakken voor ons, niet zo zeer voor de boom. Wanneer bomen en struiken de ruimte krijgen om zich te ontwikkelen, ontstaat vaak de mooiste habitusvorm. Soms is snoei niet onvermijdelijk. In deze blog deel ik enkele Do’s en Don’ts voor wintersnoei. 

groene snoeischaar

Waarom snoeien in de winter?

Het klinkt tegenstrijdig om bomen in de winter te snoeien. In deze periode van kou klinkt het toebrengen van snoeiwonden als een gek idee. Is de boom dan niet kwetsbaar voor vorst? 

In de winter, wanneer het blad van de bomen en struiken is gevallen, gaan ze in rust. De sapstroom is dan weinig actief. De kans op bloeden is dan erg laag. Dit is een voordeel bij het snoeien. Ook kun je structuur van de takken nu veel beter bekijken en daardoor beter zien welke takken je wilt verwijderen.  Tijdens het snoeien ontstaan snoeiwonden. Die doen er ongeveer drie dagen over om te helen. In de tussentijd vormen ze een zwakke plek om de boom. Snoei daarom nooit wanneer het vriest of binnen drie dagen gaat vriezen. 

Hoe moet je snoeien?

Je kunt niet elke willekeurige tak zomaar uit de boom verwijderen. Weet ten eerste waarom je een tak wilt wegnemen. Is de tak ziek? Is de tak gevaarlijk? Vormt de tak problemen nu of in de toekomst? Wanneer je dikke takken verwijdert, laat je grote snoeiworden achter. Dit heef timpact op de gezondheid van de boom.  

Takken tot 5 cm kun je probleemloos verwijderen. Als er beperkte ruimte is rond de boom, of je wilt meer taksvrije stamlengte creëren? Beeld je dan welke takken een probleem zullen vormen in de toekomst en verwijder deze vóór dat ze dikker zijn dan 5 cm. Als je dikkere takken moet verwijderen, vraag jezelf dan af of dit werkelijk noodzakelijk is.  

Dunne takken knip je vlak boven de vertakking af. Bij voorkeur boven een vertakking naar buiten gericht. Zo groeit de boom in een luchtige vorm verder. Maak een schuin snijvlak waar het water makkelijk vanaf loopt. Dit voorkomt dat de wond inrot. 

Bij het afzagen van een grotere tak moet je extra voorzichtig zijn. De tak kan tijdens het zagen inscheuren en een forse wond veroorzaken waarbij zelfs de bast beschadigt. 

  1. Maak een snede aan de onderkant van de af te zagen tak op ongeveer 30 tot 45 centimeter van de stam van de boom. Zorg ervoor dat de snede net iets dieper is dan de helft van de tak.
  2. Op een paar centimeter afstand van deze snede kun je nu de tak afzagen. Zaag NIET aan de kant van de stam. Want dan kan er alsnog een scheur ontstaan. 
  3. Zaag vervolgens het overgebleven stompje van de tak af. Laat deze niet zitten als kapstok. Zaag de tak zo dicht mogelijk bij de stam af, maar laat het aftakkingspunt zitten. Zo kan de boom de wond gaan afgrendelen en beschadig je de stam van de boom niet.
  4. Laat de wond voor wat hij is. De boom herstelt het beste wanneer hij dit op de natuurlijke wijze kan doen.

Uitzonderingen op de regels

Vroege sapstroom

Er zijn boomsoorten waarbij de sapstroom al vroeg in de winterperiode weer op gang komt. Deze bomen kunnen vreselijk gaan bloeden wanneer je ze in de winter snoeit. Bomen die hier last van hebben zijn de ABC bomen: Acer (esdoorn), Betula (berk) en Carpinus (haagbeuk). Ook walnoten en druiven kunnen veel sap verliezen wanneer je ze in de winter snoeit. Snoei deze bomen liever in de zomer. 

Voorjaarsbloei

Bomen en struiken die in het vroege voorjaar bloeien, snoei je beter niet in de winter. Je snoeit dan de aangemaakte bloemknoppen weg waardoor de struik of boom in het voorjaar niet of nauwelijks zal bloeien. Dat is ontzettend zonde! Deze planten snoei je beter direct na de bloei. 

Laat een reactie achter